Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

De meest beklagenswaardige figuur uit de film

2 reacties

De film Silence van Martin Scorsese bevat veel personages die vechten voor hun geloof*. Het verhaal? Twee jonge Jezuïeten reizen in de 17e eeuw naar Japan om te kijken wat er klopt van de geruchten dat hun mentor, als missionaris naar Japan gestuurd, afstand heeft gedaan van zijn geloof.

De twee broeders ontmoeten in Japan de lokale, ondergrondse kerk, die zwaar onderdrukt en vervolgd wordt. Uiteindelijk worden zij ook gevangengezet en gedwongen, net als hun mentor, hun geloof te verloochenen.

De Japanse gelovigen die we tegenkomen vechten voor hun geloof en we zien velen sterven omdat ze weigeren Jezus te verloochenen. We zien de jonge Jezuïeten stand proberen te houden onder gevangenschap en marteling. Wat hen uiteindelijk beweegt om afstand te doen van hun geloof is de bijzonder effectieve gewoonte van de autoriteiten om Japanse gelovigen voor hun ogen te martelen tot de buitenlandse missionarissen Jezus afzweren. Afstand doen van je geloof als barmhartige daad naar anderen, het is een diep en indringend thema in het verhaal.

Serie-afvallige

Ik wil echter inzoomen op één figuur, de grootste loser van het verhaal. Hij is de meest beklagenswaardige figuur uit de film. Zijn naam is Kichijiro en hij een soort van serie-afvallige. Het is naar eigen zeggen een christen, maar elke keer als het moeilijk wordt, wijst hij Jezus af. Zonder aarzeling, maar met wroeging, zet hij elke keer weer zijn voet op de afbeelding van Jezus die de Japanse functionarissen in het zand leggen. Het is het zichtbare teken van het afwijzen van Jezus en deze persoon gehoorzaamt. En redt daarmee zijn hachje.

Keer op keer. Keer op keer beseft deze persoon dat hij niet de kracht en het lef heeft om op te staan voor zijn geloof. Om te lijden voor Jezus. En het vreet hem op. Keer op keer ook komt hij terug bij de hoofdpersoon, een van de priesters die nog niet gearresteerd is.

De andere personen, of ze nu bij hun geloof blijven of niet, hebben waardigheid. Ze worstelen en strijden. Kichijiro is echter een zielig figuur. Zijn ontrouw aan God brengt hem tot het randje van waanzin en elke keer komt hij weer terug. Padre, vergeef mij. Vergeeft God mij? Ik heb gezondigd, vergeef mij.

Geslagen hond

Het is een lafhartig, beklagenswaardig mens. Als er iemand symbool kan staan voor het idee van ‘vergeving vragen en dan meteen weer zondigen’ is hij het wel. Hij staat symbool voor het lafhartig afvallen van Jezus. Hij verloochent Jezus, druipt als een geslagen hond af en zoekt de priester weer op. Op handen en voeten: Padre, vergeef mij. Je vraagt je af hoe oprecht zijn geloof is, wanneer hij weer de mist in zal gaan, hoe iemand het met hem uithoudt.

De hoofdpersoon is het goed zat. Hij wil deze man niet meer zien. Hij heeft er genoeg van. Het geklaag, het gekruip, de wroeging, het steeds maar weer vernederd zijn weg zoeken naar vergeving. Hij kan het niet meer.

Genade

Maar dan. Dan dringt het besef door. Deze figuur is niet alleen de grootste loser van het verhaal, hij is ook degene die het meest symbool staat voor genade. Genade. Vrij geschonken vergeving, keer op keer, zonder dat iemand er iets tegenover kan stellen. Hoe vaak ook, hij vraagt en het is er. De priester kan het niet: steeds maar weer deze man in zijn armen sluiten. Hij wil het niet. Maar hij moet. Want Jezus doet het.

Ik verafschuwde Kichijiro net zo veel als de priester in de film. En hij weet het zelf: Kichijiro is een laffe loser. Spoiler: Het wordt ook echt niet beter met hem in de film. Tot het eind blijft hij wie hij is, hij krijgt geen grote ommekeer, geen diepe verandering, geen ‘big redeeming moment’. Hij blijft wie hij is, laffe loser, toonbeeld van genade, van 7 maal 70, van de armen van Jezus die echt elke keer weer openstaan. Ik was Kichijiro goed zat. Jezus niet.

 

*De film is gebaseerd op een boek van de katholieke Japanse schrijver Shusako Endo, maar omdat ik dat nog niet gelezen heb, baseer ik me op de film.

(Fotocredit: imdb,com)

2 thoughts on “De meest beklagenswaardige figuur uit de film

  1. THX Matthijs 4 the mirror …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *