Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

christus victor reinier sonneveld

Christus Victor: 3 redenen waarom Reinier Sonnevelds nieuwe boek me raakt

Een reactie plaatsen

Er is een nieuw boek van Reinier Sonneveld en de vraag is: ga ik er hier mijn vingers aan branden? Het heet ‘Het vergeten evangelie’ en gaat over de Christus Victor-theologie. Jezus overwint aan het kruis het kwaad, bevrijdt op die manier de mensen en verzoent ons met God. Christus Overwinnaar. Tot zover niks geks.

vergeten evangelieSonneveld stelt in het boek (koop hem hier of bij je plaatselijke onafhankelijke boekwinkel) echter ook nadrukkelijk de theologie van ‘verzoening door voldoening’ aan de kaak. Het idee dat God niet anders kan dan straffen en die straf op zijn zoon laat neerkomen. Onbijbels, volgens Sonneveld. God kan prima vergeven zonder te straffen, waarom zou het anders vergeving zijn? Jezus maakt dat vooral zichtbaar aan het kruis en ontmaskert en overwint het kwaad.

Toorn

Verzoening door voldoening is sinds de Reformatie het belangrijkste antwoord op de vraag: Jezus redt ons aan het kruis, hoe dan? In ieder geval het belangrijkste antwoord binnen het Westerse protestantisme. We zijn gepokt en gemazeld in het idee van een God die zijn toorn uitstort op die eenzame figuur aan het kruis. En dat beeld is dan onbijbels? Hmmm.

Ga ik er mijn vingers aan branden? Ik krijg namelijk nog niet alles in het boek van Sonneveld op een rijtje. Ik heb geen antwoord op alle vragen en bezwaren die bovenstaande alinea’s bij je oproepen. De teksten voor en tegen kan ik niet voor je oplepelen. Ik vind Sonnevelds boek overtuigend, maar heb dus ook het gevoel dat ik nog niet alles doorgrond.

Aanvullen

Ik ga dus niet mijn vingers branden aan het afwijzen van ‘verzoening door voldoening’. Alles wat ik erover zeg, zal waarschijnlijk vooral verwarring zaaien. Bovendien vinden veel theologen dat Christus Victor en verzoening door voldoening elkaar prima kunnen aanvullen, al ziet Sonneveld dat dus anders. Misschien maak ik ooit nog wel een keus en lees je er op deze blog over.

Wat ik wel ga doen is je drie redenen geven waarom ik dit een mooi boek vind. Waarom ik geloof dat het idee van Christus Victor meer aandacht moet krijgen.

1. Christus Victor geeft hoop

Onlangs was ik bij een lezing van Reinier Sonneveld waarin hij opmerkte dat 95% van zijn boek over het goede nieuws van Christus Victor gaat. Een paar bladzijden gaan over zijn visie op verzoening door voldoening en vervolgens gaan alle recensies en reacties alleen daarover.

Jammer dus als de rest van het boek ondergesneeuwd raakt. Christus Victor is namelijk heel goed nieuws. Het trekt het verhaal van God onnoemelijk veel breder dan het idee dat Jezus je bevrijdt van je zonden en dat je daarom in de hemel kunt komen. Het gaat over Gods overwinning over het kwaad, over zijn doorgaande plan en het  bouwen van zijn Koninkrijk op aarde. Een verhaal van hoop. Niet alleen voor individuen, maar voor alle mensen. Voor onderdrukte groepen, voor de hele schepping, voor de natuur, voor de toekomst.

2. Christus Victor gaat over het hele leven van Jezus

Derek Morphew (een Vineyard-theoloog) zei ooit: “De klassieke geloofsbelijdenissen gaan van Jezus geboorte direct door naar zijn lijden en sterven, alsof er niet een heel leven en drie jaar van ministry tussen zat.” Bij Christus Victor komt het hele leven van Jezus in de spotlight te staan.

Gedurende zijn hele leven was Jezus goed nieuws voor de mensen om Hem heen. Hij verkondigde het koninkrijk van God en zei: “Het is nabij!” Jezus’ hele leven was gericht op het uitdagen en verslaan van het kwaad op de plekken waar Hij het tegen kwam. Dat was Gods koninkrijk, dat was zijn goede nieuws. Jezus was het koninkrijk van God op aarde. Als er alleen verzoening door voldoening zou zijn, was dat hele leven niet nodig geweest, alleen de dood.

3. Christus Victor beïnvloedt je godsbeeld

Althans, dat hoop ik tenminste. Verzoening door voldoening legt de nadruk op een toornige God, die niet anders kan dan straffen. Christus Victor legt de nadruk op een God die het kwaad overwint. Een God met een groots en meeslepend plan: Ik bouw mijn Nieuwe Wereld en Ik wil dat jij meedoet. Niet de God die zegt: Je bent een loser en Ik ben er ook voor jou. Het legt de nadruk op de God die zegt: Ik neem je op in mijn plan, Ik omarm je als onderdeel van wat Ik aan het doen ben in deze wereld.

Geloof ik dan alleen in Christus Victor omdat ik dat andere godsbeeld niet gezellig vind? Nee, zeker niet. Ook de God van Christus Victor is een God die zonde aanwijst en rechtvaardig is. Maar zijn antwoord daarop is niet straf-maar-dan-voor-een-ander. Zijn antwoord is herstel en bevrijding. Ook als je verzoening door voldoening blijft aanvaarden, biedt Christus Victor een breder en schitterender godsbeeld.

 

Ik zal nog wel even op deze materie kauwen voor ik alles vat en, mocht dat nodig zijn, partij kan kiezen. Voor nu word ik vooral geraakt door ‘Het vergeten evangelie’ en Christus Victor als een verruiming en verbreding van mijn beeld van God en zijn Grote Verhaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.