Matthijs den Dekker

Stel vragen, zoek God, reis mee. Verhelder je blik. | Een blog sinds 2013

zonderschuld

God is geen boze God, aldus de woestijnvaders van Zonderschuld [boekrecensie]

4 reacties

“God is geen boze God, die van je houdt als je hem maar gehoorzaamt.” Altijd fijn om zoiets in een boek te lezen! Ik had twee min of meer tegenstrijdige ontdekkingen over mijn eigen geloof tijdens het lezen van het boek Zonderschuld.

Het boek van Mattias Rouw en Peter van Dijk gaat in de kern over verzoeningsleer, over de vraag: hoe werkte het dat Jezus aan het kruis ging voor onze zonden? Het klassieke ‘model’ (God is toornig vanwege onze wetsovertredingen en Jezus neemt die toorn en schuld op zich) wordt steeds meer bevraagd en in twijfel getrokken.

Bovendien blijkt dat model helemaal niet zo klassiek te zijn, zo vertelt Rouw. Hij is gefascineerd door de woestijnvaders: oude kerkvaders of kluizenaars die in de eerste eeuwen het geloof vormgaven. Dat begon met de vraag: Wat zeggen de leerlingen van de leerlingen van Jezus over Hem? Het leidde hem op een lange zoektocht. Wat schreven die oude woestijnvaders uit de eerste eeuwen na Christus over Christus, verzoening, het kruis en leven als christen?

Juridisch

Dat blijkt heel anders dan de ideeën zoals we die kennen, geïntroduceerd door bijvoorbeeld Calvijn. Die legde de nadruk op het betalen van een erfschuld en het afwenden van Gods toorn over de zonde, de overtreding van de wet. Calvijn framede het als een juridische transactie.

De woestijnvaders lazen de Bijbel echter anders. De woorden vergeving, straf, losprijs, zonde en verlossing hoeven geen juridische lading te hebben. En zo zagen de woestijnvaders het ook niet.

Volgens hen is God geen opperrechter die de mens een straf oplegt vanwege een overtreding van de wet, om die straf vervolgens door zijn zoon te laten dragen. Ja, God straft soms, maar als vader, als opvoeder, niet als rechter. En ja, Jezus droeg onze zonde, maar als vrijwillig offer om de mens te bevrijden van die zonde en de dood, niet als plaatsvervangende doodstraf.

De Wet

De Wet van God is geen juridisch document, maar een beschrijving van de Waarheid over hoe de wereld in elkaar zit. Overtreding van die Wet maakt iets kapot van het goede dat God geeft, het geeft onreinheid en verwijdering.

Rouw: “Vergeving gaat in de Bijbel dus niet over het louter uitvoeren van een strafmaat die volgt op een overtreding, maar over reiniging van smet, genezing van een breuk, schoonwassing van onreinheid, uitwissing van onrecht en uitdelging van ziekte tot herstel. Jezus is de geneesheer.”

Genade

De twee tegenstrijdige ontdekkingen in het lezen van Zonderschuld voor mij waren: wat zit het idee van die toornige God toch nog steeds ergens diep in mijn leven en wat is het moeilijk daarvan los te komen. Maar ook: wat heb ik al grote stappen gezet!

Het boek is opgezet als een briefwisseling tussen Peter van Dijk (uitgever van boeken) en Mattias Rouw (theoloog en woestijnvaderfan), waarbij uitgever Van Dijk de vragen stelt en theoloog Rouw daarop ingaat vanuit de wereld van de woestijnvaders. De vragen die Peter van Dijk stelt en de worsteling die hij beschrijft zijn herkenbaar, maar voelen voor mij ook al als iets van vroeger.

Enerzijds merk ik hoe moeilijk het is om afscheid te nemen van het idee van Gods toorn die afgewend moet worden. Een idee dat ik heel mijn leven gehoord en in me opgenomen heb.

Anderzijds voel ik niet meer die verlammende schuld en angst die Van Dijk in zijn vragen beschrijft, omdat ik weet dat er iets anders is. Ik leer steeds meer de genade kennen.

Wat een heerlijke ontdekking tijdens het lezen van dit boek! Wat geeft het een vrijheid en ruimte om steeds meer door te dringen tot die God van liefde en licht (in wie geen spoor van duisternis is).

 

Om te voorkomen dat deze blog te lang wordt, stop ik hier. Er is echter één beeld uit het boek dat ik nog met je wil delen. Dat komt de volgende keer. Stay tuned!

Meer over het project van Mattias Rouw: http://woestijnvaders.com/

Zonderschuld kopen? Als je dat via deze link doet, help je mij deze site in de lucht te houden. Bedankt!

 

4 thoughts on “God is geen boze God, aldus de woestijnvaders van Zonderschuld [boekrecensie]

  1. Pingback: Mijn tuintje zit vol zooi (en dat tuintje is mijn hart) - Matthijs den Dekker

  2. Gisteravond op Netflix de film ‘ Come sunday’ gezien.
    Raakt aan dit thema. Aanrader!

    Hanny

  3. Goed, interessant stukje Matthijs!
    Er komt wel een vraag bij ons op. Goed teken want je zet ons aan het denken 🙂
    Als Jezus ons bevrijdt van zonde en onze geneesheer is, maar niet de plaatsvervangende beschuldigde, waarom moest Jezus dan een vernederende marteldood sterven?

    Groetjes,
    Hanny en Wim

    • Ha Hanny en Wim,

      Bedankt voor je vraag (en de filmtip!). Het heeft even geduurd voor ik antwoord gaf, omdat ik het boek zelf er nog even bij wilde pakken.

      De kern van het idee van plaatsvervanging is volgens het boek niet dat God zijn woede koelde op Jezus, woede die voor ons bestemd was. Het betekent wel dat Jezus het lijden en de dood (als ultieme consequentie van de zonde) heeft ondergaan om zonde en dood te overwinnen. Hij nam vrijwillig en uit liefde onze plaats in in de dood, zodat wij dat niet meer hoeven.

      Zoals ook in de Bijbel over de doop staat: Door de doop maken wij deel uit van de dood van Christus. En met hem staan we weer op, in zijn leven.

      Het is voor mij overigens ook nog steeds zoeken naar welke plek dit soort dingen vinden in mijn geloof. Ik kan het alleen niet laten om er dan wel vast over te schrijven :-).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *